Vliegtuigcrash bij de Dolfijnweg

Vliegerniersgraven Middenmeer

Sluipwespen. Zo werden de Messerschmitts genoemd waarmee Duitse oorlogspiloten vijandelijke vliegtuigen neerhaalden. De snelle nachtjagers beslopen hun tegenstander langs de onderkant, onzichtbaar voor geallieerde boordschutters. Eenmaal in positie sloeg de sluipwesp genadeloos toe. Door deze tactiek sloegen honderden kansloze bommenwerpers te pletter. Vaak ging de actie zo snel dat verraste bemanningsleden amper nog kans zagen zich met hun parachute in veiligheid te brengen.

Gretig als ze waren, vlogen Messerschmittpiloten regelmatig door vuur uit eigen luchtafweergeschut om zo de eer van het uitschakelen van geallieerde vliegtuigen te kunnen opeisen. Hauptmann Rudolph Sigmund moest die ambitie met de dood bekopen. Twee vluchten eerder boekte hij echter een van z’n meest twijfelachtige successen uit zijn militaire loopbaan. Boven de Wieringermeer schoot hij een Halifax bommenwerper van de Royal Air Force (RAF) naar beneden. Vlak voordat de Halifax zich in een akker boorde, ontplofte de lading, waarbij zes van de zeven bemanningsleden het leven lieten. Alleen boordschutter John Loundon overleefde het drama dat zich in de nacht van 25 op 26 juli 1943 voltrok. Loundon, die pas zijn tweede vlucht meemaakte, dankte zijn leven aan het feit dat hij helemaal achterin het vliegtuig zat. De onfortuinlijke Halifax MK II was met 705 bommenwerpers op weg naar Essen in het Ruhrgebied. Toestellen van het Vierde Nachtjagergeschwäder dat vanuit een basis in Leeuwarden opereerde, gingen meteen op jacht naar de zwaar beladen bommenwerpers die vanwege hun gewicht een gemakkelijke prooi vormden. Loundon en de zijnen waren het 26ste slachtoffer van Sigmund’s vernietigingsdrang. Ter hoogte van de Dolfijnweg bij de boerderij van de familie Hakvoort sloeg het getroffen toestel een metersdiepe krater.

Doordat honderden brandbommen ontploften, ontstond een enorme vuurzee waardoor zeker een halve bunder kostbaar maanzaad afbrandde. Jaren later kwamen er bij ploegwerkzaamheden nog steeds blindgangers aan de oppervlakte. Kort na de crash zijn de brokstukken opgeruimd maar één van de motoren is ruim zes meter diep ingeslagen en ligt er daarom nog steeds. Overigens had het weinig gescheeld of John Loundon had, ondanks zijn ontsnapping uit het brandende vliegtuig, het niet meer naverteld. Zijn parachute zat maar aan één schouder vast waardoor zijn daalsnelheid veel te hoog was. Vlak boven de grond wist hij dat mankement te verhelpen. Boerendochter Klazien Hoffer ving Loundon op en maakte hem duidelijk dat hij zich moest verstoppen op het land voor de Duitsers, zodat ze de piloot in latere instantie onderdak konden bieden. Helaas, de enige overlevende werd opgepakt en krijgsgevangen gemaakt. Loundon wist de ontberingen in de gevangenkampen echter te overleven en kon aan het eind van de oorlog de terugreis naar Groot-Brittannië hervatten.

Na 36 jaar, in juli 1979, keerde boordschutter John Loundon in het gezelschap van zijn echtgenote terug naar de Wieringermeer. Verder behoorde tot het gezelschap de heer H.N. Mottershead, voorheen leider van het 158ste Squadron waartoe ook de formatie van Loundon behoorde. Tevens bekleedde hij de functie als voorzitter van het Royal Britisch Legion in Derby. Beide heren waren onderscheiden met diverse decoraties waaronder het Distinguished Flying Cross, de hoogste onderscheiding voor Engelse oorlogsvliegers. De delegatie werd door Loco-burgemeester Terpstra welkom geheten in het gemeentehuis van Wieringerwerf met de woorden:”Wij zijn blij u hier temogen ontvangen omdat wij uw wens om eer te bewijzen aan uw omgekomen vrienden zo goed kunnen begrijpen” alsdus de heer Terpstra. De eerste onplezierige kennismaking met Nederland dateert uit de tijd waarin uw grote leider in oorlogstijd, Winston ChurchilI, tot uw volk zei: ”Ik kan u niets anders bieden dan, bloed, zweet en tranen”. Uw aanwezigheid bewijst zijn gelijk. Op het graf van een uwer vrienden staat geschreven:”Hij gaf zijn leven voor de trots van zijn volk en de vrede van zijn land”. Het is goed om een ieder nog eens te herinneren aan deze oorlog, tegen een gemeenschappelijke vijand. De tragedie van het mensdom is dat ondanks onze inspanningen om deze oorlog te winnen, ondanks het sterven van miljoenen mannen, vrouwen en kinderen, wij er nog steeds niet in geslaagd zijn om zoals Chamberlaine het noemde - ”vrede in onze tijden” te bewerkstelligen. Ik hoop, dat uw, komst ook een waarschuwing zal betekenen met name ook voor onze jongere generatie, Ik geloof dat er geen zinnig mens is die van oorlog houdt. Maar als het noodzakelijk is moeten we bereid zijn onze vrijheid te verdedigen en er desnoods voor willen vechten, De heer Terpstra eindigde met een citaat van Winston Churchill, toen Duitsland de ”Battle of Britain” had verloren: “Nooit in de geschiedenis hebben zovelen zoveel aan zo weinigen te danken gehad.” Later op de middag waren ruim honderd inwoners van de polder getuige van een stijlvolle herdenking. Waarbij het echtpaar Loundon een klaproos-krans bij de vliegergraven legden, en namens de gemeente Loco-burgemeester Terpstra en wethouder Kadijk een krans erbij plaatsten met het opschrift:’Zij gaven hun leven om ons in vrijheid te doen leven’. Daarna volgde nog een rondvlucht boven de polder en een bezoek aan de Dolfijnweg waar de Halifax 36 jaar geleden was neergestort. Aldus een uitgebreid verslag in de Wieringermeerbode van 28 juli 1979.

Op zaterdag 24 juli 1993, precies 50 jaar na dato, bracht John Loundon een tweede eerbetoon aan zijn omgekomen makkers. Er werd in de kerk Maria Sterre der zee in Middenmeer een speciale herdenkingsdienst gehouden. De voorgangers waren Pastor Lalleman en Dominee Westra. Het werd een sfeervolle herdenking, waarin werd gebeden, gezongen en gememoreerd aan de zes jonge mannen die hun leven gaven voor vrede, liefde, menselijkheid en gerechtigheid. Na de herdenkingsdienst legde Dhr Loundon samen met waarnemend burgemeester Van het Kaar een krans bij de graven van de zes omgekomen strijders.

Na zijn gevangenschap in Duitsland keerde John Loundon terug naar Engeland, en vestigde zich met zijn echtgenote Vera in het zuid-westelijk gelegen stadje Evesham. Daar heeft Loundon zich, als Town Council, jaren verdienstelijk gemaakt voor Evesham. In de jaren 1979-1980 was Loundon er zelfs burgemeester. Op 4 mei 2002 overleed John (Jock) Loundon, op 80 jarige leeftijd.